BÓG A SPRAWA POLSKA
Poza granicami teorii sekularyzacji

Mirosława GRABOWSKA

Co trafniej objaśnia religijność ludzi i społeczeństw oraz stosunki państwo-Kościół: teoria czy historia? W książce Bóg a sprawa polska. Poza granicami teorii sekularyzacji analizowana jest teoria sekularyzacji, głosząca - w wersji hard - że sekularyzacja to uniwersalny proces, w którym religia, jej instytucje i religijność ludzi tracą na znaczeniu i z czasem zamierają. Krytykowano ją na dwa sposoby: pod hasłem ”nieprawda, że„ oraz ”trzeba wyjaśniać to inaczej„. Jak? Trzeba objaśniać, odwołując się do historii: religia, religijność i stosunki państwo-Kościół są na ”historycznej uwięzi„. Kształtują je konkretne wydarzenia i polityczne decyzje, ”dokumenty założycielskie„ i prawo, czynniki społeczne, czasy próby, jak II wojna światowa czy komunizm, wybitni przywódcy. Dotyczy to także Polski - a zdaniem autorki przede wszystkim Polski. Ocena kondycji religijności społeczeństwa polskiego wypada niejednoznacznie, ale przyszłość nie jest przesądzona - zależy od nas.

Książka Bóg a sprawa Polska. Poza granicami teorii sekularyzacji dotyka w dziedzinie nauk społecznych spraw najważniejszych i czyni to w sposób niezwykle rzetelny, stawiając raczej znaki zapytania niż sugerując pochopne odpowiedzi. Jest też napisana klarownym i precyzyjnym językiem, dalekim od żargonu naukowego i niepozbawionym walorów literackich.
z recenzji wydawniczej prof. Zbigniewa Stawrowskiego

Monografia autorstwa Mirosławy Grabowskiej jest śmiałym, wielowątkowym projektem ukazującym złożoność i specyfikę ”polskiego przypadku„, w którym treści religijne i narodowe stanowią specyficzny aliaż, pozostający zarówno pod wpływem uwarunkowań historycznych, jak i współczesnego kontekstu geopolitycznego. Casus Polski przekracza możliwości opisu i analizy jedynie w ramach projektu sekularyzacyjnego, poddanego przez autorkę wielostronnej, wyważonej i zniuansowanej krytyce.
z recenzji wydawniczej prof. Marii Sroczyńskiej

Dr hab. Mirosława Grabowska jest profesorem w Instytucie Socjologii UW oraz dyrektorem Fundacji CBOS. Prowadzi badania z zakresu socjologii polityki i socjologii religii; ma w dorobku 17 książek oraz ponad 100 artykułów. Jej najbardziej znana książka to Podział postkomunistyczny. Społeczne podstawy polityki w Polsce po 1989 roku (Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2004), za którą otrzymała nagrodę im. Józefa Tischnera. Była visiting professor w Stanford University, Institute for Advanced Study, Princeton, University of Wisconsin oraz na Uniwersytecie Jana Gutenberga w Moguncji.