Płeć w praktyce nauczania wychowania fizycznego

Coraz częstsze zwolnienia z WF-u, spadająca aktywność fizyczna młodzieży oraz rosnący dystans uczniów do szkolnego sportu pokazują, że lekcje wychowania fizycznego stoją dziś przed wieloma wyzwaniami. Dziewczęta często mierzą się z poczuciem skrępowania, presją dotyczącą wyglądu czy obawą przed oceną rówieśników. Chłopcy z kolei nierzadko doświadczają presji związanej z osiąganiem wyników, sprawnością fizyczną i rywalizacją, a brak sportowych sukcesów może wpływać na ich pewność siebie i zaangażowanie w zajęcia.

Książka Natalii Organisty, Zuzanny Mazur i Michała Lenartowicza to pierwsza w Polsce publikacja poświęcona problematyce płci w nauczaniu wychowania fizycznego. Autorzy – doświadczeni badacze i specjaliści z obszaru edukacji fizycznej, metodyki WF oraz socjologii sportu – analizują, jak codzienne praktyki szkolne, sposób oceniania, komunikacja oraz utrwalone stereotypy wpływają na doświadczenia uczennic i uczniów.

Publikacja łączy perspektywę naukową z praktycznym spojrzeniem na wyzwania współczesnego wychowania fizycznego. To ważna lektura dla nauczycieli, studentów, badaczy i wszystkich osób, którym zależy na tworzeniu bardziej wspierającego, nowoczesnego i równościowego środowiska edukacji fizycznej.

 
Choć wychowanie fizyczne ma znaczący wpływ na relacje społeczne i dobrostan młodzieży, w dyskursie edukacyjnym często jest traktowane marginalnie. Także dlatego warto docenić podjęcie przez autorów problematyki równości i dyskryminacji w kontekście szkolnej praktyki wychowania fizycznego. (...) Badają oni codzienną praktykę lekcyjną w kontekście ukrytych założeń programu, zwracając uwagę na sposób komunikacji, kryteria oceny i stawianie nieformalnych oczekiwań. (…) W rezultacie przeprowadzonych badań empirycznych autorzy otrzymali bogaty materiał, który poddali wielokontekstowej interpretacji, wskazując na obecność norm i stereotypów płciowych w wychowaniu fizycznym, wpływających na organizację lekcji, procesy komunikacji i doświadczenia uczniów.

Prof. dr hab. Agnieszka Gromkowska-Melosik

Monografia przygotowana przez Natalię Organistę, Zuzannę Mazur i Michała Lenartowicza jest pierwszą w Polsce publikacją podejmującą problematykę płci w nauczaniu wychowania fizycznego. Choć badania dotyczące tego zagadnienia w innych krajach podejmowano często, to w Polsce nie były one dotąd realizowane. Książka ma zatem bez wątpienia nowatorski charakter (…), nie tylko podejmując temat dotąd nieopisany, ale także poszerzając ciągle ubogą polską literaturę naukową poruszającą zagadnienie płci w sporcie. (…) Oprócz wartości naukowej książka może mieć także, jak pokazują m.in. przedstawione rekomendacje, znaczenie praktyczne dla wszystkich osób zaangażowanych w wychowanie fizyczne dziewcząt i chłopców.

Prof. dr hab. Honorata Jakubowska

Zuzanna Mazur – dr, adiunktka w Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, metodyczka WF. Zajmuje się jakością nauczania WF oraz praktykami dydaktycznymi w edukacji fizycznej.

Natalia Organista – dr, adiunktka w AWF Warszawa, zajmuje się badaniami z pogranicza socjologii płci i sportu. 

Michał Lenartowicz – socjolog sportu i profesor w Katedrze Nauk Humanistycznych i Społecznych AWF w Warszawie. Ostatnio opublikował: Sport nasz powszedni. Praktyki konsumpcji sportowej Polaków (2023).